امید فرهنگ
چند روز پیش مدیرم آمد توی دفتر و پرسید: «کسی می‌داند چطور می‌شود عددها را در اکسل فارسی نوشت؟»
با این‌که بچه‌های دفتر هر روز با اکسل کار می‌کردند، کسی جوابش را نمی‌دانست. گفتم شاید این سؤال برای بقیه هم پیش آمده باشد، پس راه‌حلش را اینجا بنویسم.
خوشبختانه لازم نیست عددها را به متن تبدیل کنید. با تغییر فرمت سلول، مقدار اصلی همچنان عدد می‌ماند و می‌توانید در فرمول‌ها از آن استفاده کنید؛ فقط ظاهر رقم‌ها فارسی می‌شود.
راه اصلی: فرمت سلول را تغییر دهید
اول سلول‌های موردنظر را انتخاب و پنجرهٔ Format Cells را باز کنید. برای رسیدن به این پنجره چند راه دارید:
- روی سلول‌ها کلیک‌راست کنید و Format Cells را بزنید؛
- از میانبر
Ctrl+1استفاده کنید؛ - یا از بخش Number در نوار Home، پنجرهٔ کامل تنظیمات را باز کنید.
بعد در زبانهٔ Number، گزینهٔ Custom را انتخاب کنید و یکی از کدهای زیر را در کادر Type بنویسید.
در نسخه‌های جدید اکسل و Microsoft 365
برای نمایش یک عدد معمولی با رقم‌های فارسی، این کد را وارد کنید:
[$-fa-IR,1]0
بخش fa-IR به اکسل می‌گوید از تنظیمات فارسی ایران استفاده کند و ,1 نمایش رقم‌های بومی، یعنی فارسی، را فعال می‌کند.
اگر جداکنندهٔ هزارگان و دو رقم اعشار هم می‌خواهید، این کد مناسب‌تر است:
[$-fa-IR,1]#,##0.00
برای حفظ قالب عمومی عدد هم می‌توانید از این کد استفاده کنید:
[$-fa-IR,1]General
این روش معمولاً در Excel 2019 به بعد و Microsoft 365 کار می‌کند. اگر اکسل کد را نپذیرفت یا رقم‌ها را فارسی نشان نداد، روش قدیمی‌تر بخش بعد را امتحان کنید.
روش قدیمی‌تر که هنوز کار می‌کند
در نسخهٔ اولیهٔ این نوشته کد زیر را معرفی کرده بودم. این روش هنوز هم معتبر است و در نسخه‌های قدیمی اکسل سازگاری بهتری دارد:
[$-3020429]0
3020429 شناسهٔ قدیمی‌تر تنظیمات فارسی است. بسته به نوع نمایش موردنیازتان، این دو حالت هم به کار می‌آیند:
[$-3020429]#,###
[$-3020429]General
کد را وارد کنید، OK را بزنید و تمام 🙂
اگر نتیجه را به‌صورت متن می‌خواهید
گاهی قرار نیست با نتیجه محاسبه کنید و فقط یک متن فارسی برای برچسب، گزارش یا چسباندن به جمله‌ای دیگر می‌خواهید. در این حالت تابع TEXT به کار می‌آید:
=TEXT(A1,"[$-fa-IR,1]0")
اگر کد جدید در نسخهٔ اکسل شما کار نکرد، همان قالب قدیمی را به تابع بدهید:
=TEXT(A1,"[$-3020429]0")
حواستان باشد خروجی TEXT دیگر عدد نیست. بهتر است مقدار اصلی را برای جمع، مرتب‌سازی و محاسبات نگه دارید و فقط موقع نمایش از نتیجهٔ این تابع استفاده کنید.
فارسی‌کردن عددهای نمودار
همین روش برای عددهای روی محور نمودار هم جواب می‌دهد. روی محور راست‌کلیک کنید، Format Axis را باز کنید و در بخش Number، گزینهٔ Custom را انتخاب کنید. حالا یکی از همان کدهای بالا را وارد کنید.
چرا تغییر فونت یا تنظیمات ویندوز را پیشنهاد نمی‌کنم؟
- بعضی فونت‌ها مثل B Nazanin و Vazirmatn-FD رقم‌های لاتین را با ظاهر فارسی نشان می‌دهند، اما نتیجه به همان فونت وابسته می‌ماند و ممکن است روی سیستم دیگری متفاوت دیده شود.
- گزینهٔ Use native digits در تنظیمات ویندوز روی برنامه‌های دیگر هم اثر می‌گذارد. تغییر یک تنظیم سراسری برای درست‌کردن یک فایل اکسل معمولاً انتخاب خوبی نیست.
برای بیشتر فایل‌ها و گزارش‌ها، تغییر فرمت خود سلول هم ساده‌تر است و هم نتیجهٔ قابل‌اعتمادتری دارد.